Voorlezen doet kleuters openbloeien

BOEK OP BEZOEK
TEKST KATELIJNE TIJSEBAERT BEELD BOEK OP BEZOEK

“Boek op Bezoek” opent de deur naar de wereld van verhalen, boeken en de bibliotheek voor kinderen bij wie thuis geen voorleestraditie bestaat. In zes Gentse wijken gaan vrijwilligers tussen de herfst- en de paasvakantie wekelijks voorlezen bij een kindje van de derde kleuterklas. De brugfiguren van de scholen zijn tussenpersoon voor het gezin en de vrijwilliger.

Dunya en Christel
C H R I S T E L “Ik ken het project al een aantal jaar maar ik ben er pas nu ingestapt. Het leek me een tof project, ik heb pedagogie gestudeerd en ik werk graag met kinderen. Ik lees ook heel graag en hou van verhalen vertellen.

Ik ga voorlezen bij Dunya, zij zit in de derde kleuterklas. In het begin gingen de twee oudere kinderen en de mama boven zitten, om me niet te storen, maar nu zitten ze beneden. Dunya’s voorkeur gaat vooral naar zoekboeken en dierenboeken. Ze stelt veel vragen, doet goed mee, is vindingrijk en heel opmerkzaam. Soms is ze echter te actief om van het voorlezen te genieten en doen we iets anders; dan spelen we een spelletje of vertelt ze zelf iets.”

“Elke keer als ik ga voorlezen staat er warme chocomelk klaar; in het begin had haar mama zelfs gekookt voor mij. Ze gaf dan een potje mee. Er is altijd iets lekkers als ik kom; ik voel me heel gastvrij ontvangen.

Ik zou graag aan Dunya meegeven dat naar school gaan leuk kan zijn, dat lezen niet werken is en spelen oké. Ik kijk graag verder dan de voordeur, en zie dat het niet overal miserie is. Zo kom ik ook bij gezinnetjes met een andere achtergrond, mensen die ik anders nooit zou leren kennen; de Brugse Poort is zeer divers.”

Galya en Katelijne
K A T E L I J N E “Waarom ik in dit project gestapt ben? Ik lees enorm graag en lees ook heel graag voor. Galya en ik lezen samen een uurtje per week. Door veel te lezen opent zich een ganse wereld van kennis. Niet alleen via boeken maar ook op het internet kan je veel kennis vergaren.

Ik heb de eerste keer bewust voor een meisje gekozen, dat leek me qua onderwerpen kiezen om voor te lezen iets makkelijker. De ouders zijn ontzettend vriendelijk en gastvrij. De grootouders wonen er ook; oma is altijd aanwezig, mama dikwijls en de mannen af en toe. Wie thuis is houdt zich rustig bezig aan de tafel, meestal met de gsm of met het doorbladeren van de advertentiebladen. Als ik binnenkom gaat de televisie uit; ik zit in het salon met mijn leeskindje.”

“Ik heb een echt roze prinsesje getroffen. Telkens heeft ze iets roze aan, alle speelgoed is ook roze of een knipoog naar prinsessen. Ik neem altijd verschillende boeken mee, maar meestal kiest ze er de roze prinsessenboeken uit. Omdat haar woordenschat beperkt is komt er van voorlezen niet veel in huis; ze begrijpt er nog te weinig van om het leuk te vinden.

Ik leer haar zo veel mogelijk Nederlandse woorden of laat haar soms het verhaal vertellen van een boekje dat we als leidraad gebruiken. Terwijl ze dat probeert laat ik haar woorden herhalen, wijs ik haar op de juiste vervoeging van werkwoorden zonder haar verhaal al te dikwijls te onderbreken. Soms hebben we veel plezier. Laatst bij het uitspreken van ‘caoutchouc’ en ‘stethoscoop’. Maar uiteindelijk lukt het haar altijd. Als ze te moe is beginnen we te tekenen en laat ik haar alles uitleggen waarbij ik haar help om de juiste woorden te vinden. Soms, als ik aankom, ligt ze heel diep te slapen – school eist echt veel energie van de anderstalige kindjes – en vind ik het zonde dat ze haar wakker maken, ze is dan heel verdrietig. Ondanks de traantjes dringen de ouders aan om toch te blijven. Ik start dan heel rustig en meestal kan ik haar boeien en doet ze na een tijdje mee. Soms haal ik potloden en papier tevoorschijn en duikt ze onder in haar fantasiewereldje.”

“Ik hoop dat ik een positieve invloed heb en dat ze naar school zal blijven gaan en dat onze vertellende en tekenende avonturen haar woordenschat zullen verrijken. Voor ik weer vertrek heb ik meestal nog een korte babbel met de mama, laat ze me even proeven van haar leven en dromen.”

Dzhan en Jan
Op de vraag waarom Jan voor de Brugse Poort koos, antwoordt hij dat De Brugse Poort interessant is, dat er veel goede projecten zijn en dat er veel beweegt. “Er is een grote mix aan culturen met een grote taalachterstand en vermits communiceren zo belangrijk is hoop ik door met een boek op bezoek te gaan een klein beetje mijn bijdrage te leveren om die taalachterstand weg te werken. Ik doe dit al vier jaar en veel hangt af van de goodwill van de ouders.”
J A N “De kinderen die ik ontmoet hebben een andere moedertaal wat het zo moeilijk maakt. Dikwijls zijn de kinderen tolk voor de ouders en duurt het generaties voor die achterstand ingelopen is. Men blijft ook in dezelfde taalgroep voor ontspanning; gemengde jeugdbeweging zou misschien een oplossing zijn. Ook Nederlands spreken op school zou beter zijn voor de integratie en de communicatie gaat de televisie uit; ik zit in het salon met mijn leeskindje.” auin de mix van de spelende kinderen. Als man in een moslimgezin aankomen is niet evident; godsdienst en afkomst spelen een grote rol in zo’n gezin. De vader is meestal nog aan ’t werk als ik aanbel. Ik krijg doorgaans een jongen toegewezen; mij maakt het niet uit. Dzhan is vooral met zoekboeken bezig, die vindt hij boeiend. Het is een clever baasje, hij heeft precies een trechtertje op zijn hoofd waar ik kennis en woordjes ingiet die op hun plaats terechtkomen. Hij stelt massa’s vragen en zelfs de verzameling Tiny’s die ik liggen heb, bevallen hem.”

“Ik nam papa eens mee naar de bib met de bedoeling dat hij boekjes zou uitkiezen om voor te lezen voor Dzhan, maar hij stond al snel te tokkelen op zijn gsm. Mama vond het grappig en nu leest zij voor, uit een Turks leesboekje dat we meebrachten. Als de kinderen meegaan naar de bib zijn ze teveel afgeleid door de speelhoek, ze nemen snel snel wat boeken om dan te kunnen spelen. Ik neem ook contact op met de school, met de leerkracht en de brugfiguur, om eventuele moeilijke situaties aan te kaarten en te overleggen hoe die best aan te pakken.

Je krijgt ook enorm veel terug van de kinderen. Dhzan is vooral nieuwsgierig en wil soms vooruit lopen op het verhaal om te weten hoe het afloopt. Hij stelt veel vragen als het hem te abstract wordt. Soms laat ik hem vertellen hoe het op school gaat. Wat me opvalt is dat er enorm veel gesnoept wordt en frisdrank en cola wordt gedronken; misschien neem ik eens wat boekjes mee over voeding of gezond leven.”

“Het oudere zusje krijgt ook interesse in lezen. Ze heeft al wat boekjes gehaald in de bib. Ze zegt dat ze dokter wil worden, ik zei dat ze dan heel veel zal moeten studeren. Nu kiezen ze elk om beurt een boek om voor te lezen en mama luistert af en toe mee. Ik probeer de goede raad mee te geven om ook met Vlaamssprekende vriendjes te spelen, veel te praten, niet bang te zijn. ‘Je mag er soms eens naast slaan, dat kan geen kwaad, zo leer je het spelenderwijs,’ dat zeg ik ze ook. Door dit te doen kan ik mijn kleinkinderen beter uitleggen dat niet alle kinderen gelijke kansen krijgen. We moeten moeite blijven doen om mensen met een migratieachtergrond te laten zien dat ze welkom zijn en dat ze de kansen die ze worden aangereikt optimaal proberen te benutten.”

Ahmed en Magalie
M A G A L I E “Het is nu mijn tweede jaar dat ik meedoe met “Boek op Bezoek”. Door te veranderen van job, en terug in Gent te werken, had ik meer tijd om wat vrijwilligerswerk te doen. Ik had de oproep gelezen in de bibkrant en het leek wel iets voor mij. Ik ben zot van boeken, mijn vader las elke avond voor en ik genoot daar enorm van. Elke avond een verhaaltje, daardoor kreeg ik de kriebel voor taal. Ik ben dan gaan samenzitten met de brugfiguur. Ik wilde weten wat hun verwachtingen waren en hoe ik die kon waarmaken. Dat ene uurtje voorlezen betekent veel voor een kind, die persoonlijke aandacht, waardoor je een band krijgt. Je komt bij de mensen thuis, ze geven je vertrouwen; de ouders laten uiteindelijk zomaar een vreemde in hun huiskamer en leefwereld toe die komt voorlezen.”

“Vorig jaar las ik voor voor een Turks meisje, Nazifenur. In het begin was ze heel verlegen maar na drie, vier bezoekjes ging het al veel beter. Ze is helemaal opengebloeid, begon mee te vertellen en op een speelse manier de verhalen aan te vullen. Haar broer was tolk om de afspraken vast te leggen. Nu ga ik voorlezen bij een Somalische jongen. Hij heeft een jonger zusje dat alles heel gefascineerd meevolgt. Ahmed was ook verlegen bij de start, maar dat kwam snel goed. Hij houdt van alles wat een motor heeft: auto’s, bussen, treinen en helikopters. De papa was erbij toen ik de eerste maal kwam. In het weekend is hij veel bezig met Ahmed; ze werken samen in de tuin, hij leest hem poëzie voor en wil niet dat de televisie constant aanstaat. Hij beperkt ook het iPad gebruik, hij wil dat zijn zoon ook buiten speelt.”

“Wat me bij het voorlezen met Ahmed opviel was, toen ik een recent boek meebracht waarin een bruine hand te zien was, hij opmerkte dat het een hand zoals zijn hand was, bruin en niet wit, maar dat dit eigenlijk van geen belang was. Ook bij het tonen van de klasfoto noemt hij alle kindjes met hun land van herkomst. Zijn mama volgt avondles Nederlands en is heel geïnteresseerd, ze gaat af en toe naar de Krook tot ik haar erop wees dat er een bib dichtbij is. Ook gaan ze wandelen in het centrum, ze neemt dan de bus. In de bib kiest ze ook voor zichzelf boekjes om te lezen. Ik bedenk dat wij veelal bevooroordeeld zijn als het over nieuwkomers gaat, we zien niet hoe ze hun best doen om te integreren, Nederlands te leren en nieuwsgierig zijn, ons binnen te laten in hun wereld en te verrassen met telkens iets lekkers. “Boek op Bezoek” is een echte aanrader.”

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Blog op WordPress.com.

Omhoog ↑

%d bloggers liken dit: